Beyinsi

İlber Ortaylı – Yakın Tarihin Gerçekleri (Kısa Özeti)

yakın-tarihin-gercekleri-kisa-ozeti

yakın-tarihin-gercekleri-kisa-ozeti

İlber Ortaylı – Yakın Tarihin Gerçekleri (Konusu)

Türk edebiyatının ünlü tarihçilerinden Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın son eseri Yakın Tarihin Gerçekleri kitapseverlere harika bir tarih kitabı daha sunuyor.

Tarihi aydınlatan ve az bilinen kitaplarla okuyucuyu tanıştıran kitaplarıyla dikkat çeken İlber Ortaylı, Osmanlı İmparatorluğu’nun son günlerini, I. Dünya Savaşı’nı ve Kurtuluş Savaşı’nın bilinmeyenlerini işliyor.

Türklerin Almanya’da nasıl kaldıklarını, savaşta olanları, milli mücadelenin doğuşuna, Mustafa Kemal’in ortaya çıkmasını ve sonrasını mükemmel bir dille anlatıyor.

Yakın tarihte bilinmeyen bir şey öğrenmek ve ders kitabınızdan başka bir şey öğrenmek istiyorsanız bu kitap okumak için harika bir kitap.

İlber Ortaylı – Yakın Tarihin Gerçekleri (Kısa Özeti)

Son zamanların en ünlü ve sevilen tarihçilerinden İlber Ortaylı, bu kitabında Türkiye’nin yakın tarihi ile ilgili bazı konulara yer veriyor. İlber Ortaylı’nın konuşmalarını ve röportajlarını derleyen bu kitabın akademik bir çalışma olmadığı açıktır. İlber Ortaylı’nın “yakın tarihin gerçekleri” kitabı hakkındaki bilgi ve görüşlerine ister konuya aşina olsun ister dipnot ve kaynak göstermeden güvenmelisiniz. Aslında bu kitapta önemli olan İlber Ortaylı’nın verdiği bilgilerden ziyade bahsi geçen konulardaki yorumudur. Aslında söz konusu sorun ortaokul ve lisede okutulan bir konu, herkesin bu konularda aşina olduğu bir konudur.

İlber Ortaylı bu kitapta hangi konudan bahsediyor? Yazarın ilk kez görüş bildirdiği konu milliyetçilik olmuştur. Yazar, milliyetçiliğin Osmanlı İmparatorluğu’nda ve Balkanlar’da aldığı biçimleri ve yarattığı sorunları anlatıyor. Sonra, Trablus’un İtalyan işgali hakkında bilgiler veriyor. Türkiye ve Fransa arasındaki asırlık dostlukları, yüzyıllar boyunca savaştığımız ve onlarla I. Dünya Savaşı’na katıldığımız Almanlarla nasıl yakınlaştığımızı konu alıyor. Okur, imparatorluktan cumhuriyete geçişin sancılı sürecinin Türkiye ile sınırlı olmadığını, aynı veya benzer sorunların birçok devlette ve imparatorluktan cumhuriyete geçişte yaşandığını anlayacaktır.

Günümüzde çok tartışılan ve çelişkili görüşler ileri sürülen konulardan biri de Sultan VI. Mehmed Vahdettin’in İstanbul’dan ayrılarak İngilizlere kaçması ve burada Avrupa’da yaşamaya başlamasıdır. İlber Ortaylı, kimileri tarafından vatan haini, kimileri tarafından kahraman ilan edilen bu padişahın son yaptıklarına daha geniş bir pencereden daha anlayışlı ve detaylı bir bakış sunuyor. Vahdettin devleti bırakıp kaçmasına rağmen devlet kasasından ne para almıştır ne de alınmasına izin vermiştir.

Ayrıca bilinen, Mustafa Kemal Atatürk’e hakaret eden akrabalarını susturup, onun çok iyi bir Osmanlı Paşası olduğunu söylemiştir. İlber Ortaylı bu konuda fazla yorum yapmadı ve bazılarının da belirttiği gibi, Kurtuluş Savaşı’nı başlatmak için geniş yetkilere sahip olan Mustafa Kemal Atatürk’ü Samsun’a gönderen VI. Padişah’ın kendisiydi. Mehmed Vahdettin’e ve İstanbul yönetimine rağmen milli kurtuluş mücadelesini başlatıp başlatmama gibi hususlara hiçbir zaman müdahale etmemiştir. Bu teorilere odaklanmak yerine somut gerçeklere ve Sultan VI. Mehmed Vahdettin’in kişisel değerlerine odaklanır.

Yakın tarihin en önemli konularından biri de hiç şüphesiz Koalisyon ve İlerleme Komitesi’dir. Bu cemiyetin oluşturulduğu ortam, cemiyette yer alan kişiler ve komitenin konuları burada tartışılmaktadır. Enver Paşa’nın büyük yanılgısı bilgisizliğinden veya deliliğinden değil, tecrübesiz olmasından ve genç yaşına rağmen paşa olmasından kaynaklanmaktadır. Aslında Enver Paşa, o zamana kadar Osmanlı İmparatorluğu’nun en büyük ordusuna komuta etmiş bir vatanseverdir. Bu orduda Müslümanlar ve gayrimüslimler vardı. Ne yazık ki Enver Paşa ne kadar milliyetçi olursa olsun genç ve tecrübesiz olduğundan kısa sürede bu büyük orduyu harcamaktadır.

Osmanlı İmparatorluğu’nun nasıl yıkıldığı sorusu röportajlarda uzun uzun tartışılıyor. İlber Ortaylı, bu konuyu sadece tarihsel olarak değil, ekonomik olarak da değerlendiriyor. Osmanlı İmparatorluğu’nun borcunu, kültürel özelliklerini, kimliğini, nüfusunu ve diğer özelliklerini tartışıyor. Konu bir şekilde günümüz siyasetiyle alakalı. Ne de olsa tarihi bugünü nasıl anlayacağımızı öğrenmek için değil midir?

İlber Ortaylı anlattığı konuları devam ediyor ve Modern Türkiye’nin İlk Anayasası, Mustafa Kemal Atatürk Gerçeği, Diğer Anayasalar, Cumhuriyetin Ulaştırma Hareketliliği, Hukuk Eğitimi, Osmanlı Devletinden Günümüze, Kıbrıs Sorunları, 1945 Sonrası… Elbette burada tüm sorunlardan bahsetmek mümkün değil. Gerisini siz meraklı okuyucuya bırakıyoruz.

Arka Kapakta Yazılanlar

“1918 yılında, mütarekenin en hazin vaktinde, millet her yerde direniyordu. Ama bu direnişlerin arasında koordinasyon yoktu. O eşgüdümü hangi politik deha sağlayacaktı? Ancak arkasında askerî bir başarı ve müspet intibaları olan bir komutan… Mustafa Kemal Atatürk…”

“İttihatçılar milliyetperver ve büyük ideallere sahiplerdi ama kendilerini değerlendiremeyen bir ekip olmaları onları başarısızlığa sürükledi.”

“Osmanlı İmparatorluğu, milliyetçi akımlar sayesinde dağılan tek imparatorluk değildi; fakat ne Rusya, ne de Avusturya-Macaristan’da ulusalcı akımlar bu derecede aktif ve silahlı eyleme dönüşmüştü.”

“Tarih okumayan ve bilmeyen adam kendine göre bir sınır çiziyor. Mesela kolaylıkla ‘Osmanlı’nın bizimle ne alakası var?’ diyor. Bu çok vahim bir durum!”

“Trablusgarp Savaşı’nda Türk komutanlar etrafı şaşırtacak derecede etkin örgütçü, eğitimci ve her şart altında savaşçı olduklarını gösterdiler.”

“Balkan Savaşları’ndaki yenilgi; İngiltere ve Fransa’da Türk savaş gücü hakkında yanlış değerlendirmelere neden oldu. Bu yanılgıya Türkleri iyi tanıyan Almanya ve Avusturya kurmayları düşmedi.”

“I. Dünya Savaşı’ndan sonra Türk toplumu kaosu ve yeni bir dünya savaşını değil, Milli Mücadele’yi tercih etmiştir.”

“1967’de bindiğimiz trendeki ihtiyar Araplar ‘Ah nerede o Osmanlı!’ diye yakınıyorlardı. Cevabı düşündürücüdür. Acaba o Osmanlı’yı kim kovaladı, bizimle beraber mi kovalandı; bilemiyoruz.”

Sitemizdeki diğer Kitap Özetlerine göz atabilirsiniz.

Exit mobile version