Yöresel Şiveler Sözlüğü

Yöresel Şiveler Sözlüğü


Yöresel Şiveler Sözlüğü

BÜTÜN BÖLGELERİN ŞİVESİ(AĞZI) SÖZLÜĞÜ

Yöresel şiveler sözlüğü, internet ortamında bulunan bütün yöresel şivelerin ve sözlüklerinin sadece bir konu altında birleşmesidir. Bölgelere göre oluşturulmuş yöresel sözlükte bulunan kelimeler ve hangi anlamda kullanıldıkları tamamen sizlerin desteği ile oluşturulmuştur. Kulağa eğlenceli kelimeler bir hayli fazla. Eminiz hiç duymadığınız çok kelime ile karşılaşacaksınız. Sizde konumuzun altına yorum yaparak eklemek istediğiniz yöresel kelimeyi ve açıklamasını yazabilirsiniz. Biz de yazdığınız kelimeyi ve açıklamasını bu sayfaya ekleriz. İlginiz ve emeğiniz için teşekkür ederiz.

AKDENİZ BÖLGESİ

Abo = hayret ifadesi
anarya = arka geri
araya gitmek = ziyan olmak
asortmen = esofman
banadura = domates
barnak = parmak
bayaktan = az önce
bici bici = su muhallebisi
bider = tohum
bocit = bakir sürahi (sonradan alüminyuma döndü)
böcük = küçük böcek  

böyü = zehirli örümcek
cere = kulplu testi
cibindirik = cibinlik
cillop = piril piril
cinik = ufak
cilk = çürük
cıncık = cam
cırlazmak = mizikçilik yapmak
cülük = civciv
çağırdak = çekirdek
çul = kilim yer yaygisi
deel mi = degil mi
dene = tane
demikten = biraz önce
deyha = iste orada
dezze = teyze
dad = lezzet
dandik = ise yaramaz
davsan = tavsan

Böğür: Yan taraf 

Cinatı: Bisiklet

Çitil: Fidan

Çor: Öksürük

Duluk: Avurt

Ecer: Yeni

Gallep: Güvercin

Göde: Şişman

İlende: Reçel

Kahke: Simit

Kürrük: Sıpa, tay

Mucuk: Sivrisinek

 Pöhrek: Lağım

Kömbe: Çörek

Püsük: Kedi

Hapap: Takunya

Gavas: Belediye zabıtası

Mırık: Çamur

Mırtık: Güvercin besleyen

Puharı: Baca Sohum: Lokma

Şeş: Tülbent

Taydaş: Akran

Tahıldak: Olgunlaşmamış incir

Teh: Üzüm kurusu

Tuman: Don

Veleme: Zifaf yemeği

Yörep: Meyilli

EGE BÖLGESİ

 

 

akideş=arkadaş 
eyi=iyi 
ükü=uyku 
goşu=komşu 
gelip duru=gelmeye devam ediyor anlamında. 
bakıp duru=bakmaya devam ediyor anlamında. 
vb. çoğaltılabilir. 
bazar ekmeği= normal somun ekmek 
ev ekmeği = evde yapılan ekmek. 
aleksan =ali ihsan 
ımızan=ramazan 

vere – habire, devamlı anlamında kullanılıyor. 
zere – demekki, yada onun için anlamında kullanılıyor. 
hayat – bahçe 
sekemek – basamak 
eşik – balkon 
yunmak- yıkanmak 
Hindi – Şimdi 
badırdamak – boş boş konuşmak 
Domat = Domates 
Gevrek- Simit 
Çiğdem -Ayçekirdeği 
Kaktırıver – ittirmek 
hönkürü – Orada 
negıda – Ne kadar ? 
Huncacık – birazcık, şu kadarcık 
cımık – azıcık 
ha dendi – haydi 
badılcan – Patlıcan 

Gevrek: Simit 
Domat: Domates 
Klorak: Çamaşır suyu 
Çiğdem: Çekirdek 
Bardacık: İncir 
Asfalya: Sigorta 
Andaç: Yıllık 
Düzgü: Kalemtraş 

Bâmak : Parmak 
Bâça: Bahçe 
Baken : Bakayım 
Barbar: Beraber, birlikte 
Bazar ekmeği: Somun ekmeği 
Bılla : Abla 
Bubalık : Babalık,kirve 
Bozdan: Bozdoğan (Aydın’ın ilçesi) 
Billor : Bardak 
Bişe : birşey 
Biyo : Bir defa 
Bene : bana 
Beni bak biyo: Bana bak bir 
Badılcan : Patlıcan 
Bölce : Börülce 
Bunna : Bunlar 
Bayı: Bayağı güzel 
Biliyon : Biliyorsun 
Bengizi atmak: Benizi atmak 
Bazlama : Saçta yapılan ekmek türü 
Bılantı : Bulantı 
Babıç : Pabuç Ayakkabı 
Bodiye : Önlük 
Bööle : Böyle 
Böyün : Bugün 
Buğdey : Buğday 
Buymak: Üşümek 
Bülüç: Piliç 
Bürgü : Tülbent, örtü 
Bısat : İç çamaşırı 
Berengarı : Şöyle böyle 
Çininde : Omuzunda 
Çitme: Panjur? 
Coccem : Çocuğum 
Çorçocuk: Çoluk çocuk 
Cuvare : Sigara 
Celeb : Canlı Hayvan ticareti yapan kimse 
Cevcev : Havanın sıcak zamanı (ışcan cevcevi) 
Camız : Manda 
Caka : Fiyaka 
Carcür: Fermuar, (şarjör) 
Çengiz : Gelin çeyizi 
Cavır : Gavur – Yaban – El 
Çilbir : Yulara bağlanan ip 
Çalıkakıcı : Efelerin yanındaki yardımcılar 
Çanak: Tabak 
Çavış: Çavuş, huni 
Çömeşmek: Çömelmek 
Dolupduru : Dolu, dolmuş 
Dabıyatsız: Görgüsüz 
Darı: Mısır 
Darıekmeği: Mısır ekmeği 
Davın çıksın : Beter olsun 
Dayıbaşı: İşçilerin başındaki şef 
Dilbar: Güzelim 
Dikelmek : Ayakta durmak 
Dinelmek : Ayakta durmak 
Düve: Dişi buzağı 
Dığan: Tava 
Dooru : Doğru 
Domat: Domates 
Doktur: Doktor 
Deyon : Diyorsun 
Daşımak : Taşımak 
Düşünüpduru : Düşünüyor 
De gidi: De git.., ünlem 
Dibek : İçinde kahve dövülen taş yada ağaçtan havan 
Dirgen: Çatal 
Durupduru : duruyor 
Depmek : Doldurmak, itelemek 
Donguz : Domuz 
Deştiman : Köy bekçisi 
Dalgan : Isırgan otu 
Darak : Tarak 
Düzgü: Kalemtıraş 
Enee : Şaşkınlık hali 
Enik : yavru 
Emme : Ama, lakin 
Eye : Eğer, yemin etmek 
Efe : Mert, yiğit kişiler. 
Emmi : Amca 
Evlek : Küçük tarla, arsa 
Eyi: İyi 
Evermek : Evlendirmek 
Edivermek : Etmek, yapmak 
Endele : Elindeki, elindekileri 
Enemganam: Alt tarafı, oldu olacak.. 
Endeki : Elindeki, şuradaki 
Engastan: Yalandan, şakadan 
Eşortman: Eşofman 
Erinme : Sıkılmak, üşenmek 
Filcan : Fincan 
Fuzuli : Gereksiz, lüzumsuz 
Fıydırıvermek: Attırıvermek 
Gaagı : Kargı 
Gadeşcim : Kardeşim, dostum 
Galan : gayri, yeter galan.. 
Gaval : Kaval 
Gayar : Sövme, küfür 
Geliggeli : Geliyor, gelipgelir 
Gelikgelen : Yürüyenler, gelenler 
Gevrek: Simit 
Gızmak : Kızmak 
Gaaşıma : Karşıma 
Gahpa : Kahpe 
Grep : Oya türü 
Göönek : Göynek, fanila, gömlek 
Garankı : Karanlık 
Günnük :Yevmiye 
Gabık : Kabuk 
Gaçıvedik : Kaçtıkgittik 
Gırmak : Kırmak, (tütün gırmak) 
Gönenmek: Güle güle oturmak 
Gocuman : Büyük,iri 
Gaari : Tamam,yeter 
Ganare : Haylaz, yaramaz 
Garıgol: Karakol 
Gidivemek : Gitmek 
Galangidelim : Artık gitmek 
Gumbar: Kumar 
Garı : Karı 
Gız: Kız 
Gutulmak : Kurtulmak 
Gelcem: Geleceğim 
Geliyom : Geliyorum 
Gidiyom: Gidiyorum 
Gızan : Efelerin yardımcıları, oğlan çocuğu 
Gaadeş : Kardeş 
Gayın : Eşin erkek kardeşi 
Gayva : Kahve 
Gocububa : Amca, büyük baba 
Gocana: Yenge 
Gosgoca : Kocaman,büyükçe 
Gacıvermek : Kaçmak 
Gebertmek : Öldürmek, ölesiye dövmek 
Gelipduru : Geliyor 
Gonşu : Komşu 
Gocukapı: Dışkapı 
Gocudonguz : Büyük domuz 
Gözee : Güzel, hoş 
Gı : Kız 
gırceng : Kıracaksın 
Garmak :Karmak, harç garmak 
Gatmek : Katmak, eklemek, ilave etmek 
Gavın: Kavun 
Garpız: Karpuz 
Gocugarı : Yaşlı kadın,nine 
Goley : Kolay 
Garı : Karı,eş 
Gelibba: Geliyor 
Gidibba: gidiyor 
Gahberif: Kahpe herif 
Gezipduru : Gezmek,geziyor olmak 
Govvatlı : Güçlü, kuvvetli 
Gine: Yine, gene 
Göödüngmü : Görmek,Gördüğünü bildirmek 
Gatmak: Koymak, katmak 
Gıyma’lı: Kıymetli 
Gabihat : Kabahat,suç,kusur 
Gılıksız : Kaba, Saygısız (kıyafeti uygun olmayan) 
Gandıma : Kandırmak,aldatmak 
Galgımak : Zıplamak, Tepinmek 
-gil : Aligil, Ayşegil 
Gocuman: Kocaman, büyük 
Gocuman Irabbım: Büyük Allahım 
Guymak: Katmak, koymak 
Guytu : Kuytu, Derin,çukur 
Hada aman hada : Küçümsemek, git, yürü 
Haddizatında : Aslında, esasında 
Hayat: Büyük salon 
Ha’ma: Fatma 
Hunu : Şunu 
Huna : Şuna 
Heç : Hiç 
Hilen: Falan, filan 
Hindi : Şimdi,hemen 
Hotraf: Fotoğraf 
Hadendi : Haydi, gösteririm sana.. 
Hanı: Hani 
Heybet : Azamet, büyüklük 
Heybetlemek : İtibar etmek 
Horeye : Buraya, şuraya 
Hööle: Şöyle 
Hınkırmak : Burnunu temizlemek 
Hısım : Akraba 
Hede : Evet de.. Kabul et.. 
Herif : Erkek 
Hergile : Hergele, terbiyesiz 
Harannı : Tencere 
Huncacık : Azıcık 
Hurmak: Vurmak 
Irazi : Razı olmak,razı etmek 
Irakı : Rakı(İçki) 
Irbık: İbrik, sürahi 
Irmızan: Ramazan 
Işcak: Sıcak 
Ihı,aha : İşte 
Iraz: Raziye 
Iramatlık : Rahmetlik 
Irlanmak : Kıpırdamak 
İlazım: lazım 
iğlek : Yabani erkek incir 
İleş : Leş, Hayvan ölüsü 
İllen: Leğen 
İliman: Limon 
İbram: İbrahim 
İrecep: Recep 
İnaatar: Anahtar 
İreşber: Rençber, çiftçi 
İrezil : Rezil,utanmaz,arsız 
İsmee: İsmail 
Înoyası: İğne oyası 
İlenmek: Beddua etm. 
İspirte : Kibrit 
İşe : Şey 
İşlik : Gömlek 
Karıbüber: Karabiber 
Kâyasımıng: Ne karışıyorsun, keyfimin kâhyası mısın? 
Kumpir : Patates 
Kupa : Bardak 
Kööden : Köyden 
Körpü : Köprü 
Kütük : Kesilen ağacın dip kısmı 
Küfe : Söğüt dallarından yapılan dayanıklı sepet 
Kaneviçe: İşleme 
Kiremet: Kiremit 
Kızan : Eli silahlı köy gençleri,efelerin yardımcıları 
Kargı : Kamış,Saz 
Kölge : Gölge 
Kulağı tözüne: Kulak arkasına, ensesine 
Löküs : lüks(pahalı),lüks lambası 
Len : Yöresel dilde kaba söz 
Löbet : Nöbet 
Mabus : Milletvekili 
Mektep : Okul 
Mezin : Müezzin,Din görevlisi 
Mayine : Muayene 
Mehel : Münasip, uygun 
Mehelle : Mahalle 
Mertek : Kullanıma hazır budanmış ağaç,ince ağaç 
Melmiket : Memleket 
Mıhtar : Muhtar 
Mıstıfa: Mustafa 
Mustuu: Mustafa 
Meemet: Mehmet 
Maamut: Mahmut 
Mefat etnek: Vefat etmek 
Meret : İnatçı, sıkıntı veren, 
Merdiman : Merdiven 
Mazife : Vazife 
Mıymıntı : Çekingen, sessiz 
Mı’lak : Mutfak 
Naf : Laf,söz 
Nebilen : Ne bileyim 
Nene: Babaanne, anneanne, nine 
Nerem dedin : Neren rahatsız 
Nevakıt : Ne zaman? 
Napçeng : Ne yapacaksın?,Ne yapılacak? 
Nahâsın : Nasılsın? 
Nahanda Allah : Beddua 
Negıda: Ne kadar? 
Nesibetsiz: Münasebetsiz 
Namazlaa : Seccade 
Nolcek : Ne olacak? 
Needipdurung?: Ne yapıyorsun? 
Nişlebbang: Ne yapıyorsun 
Nacabolsa: Nasıl olsa 
Olcek : Olacak 
Oolum : Oğul,Oğlum 
Oluu : Olur,Olacak olan 
Olubili: Olabilir 
Olupbatı : Olmuş(oluyor) 
Orasbı: Orospu 
Oturupduru : Oturmak,Oturuyor olmak 
Ö’lek : Korkak,Yüreksiz, ödlek 
Öölen: Öğlen 
Önkü : önündeki, şu 
Öndele : o şekilde, öyle 
Önküle: Öyle 
Öngücü: yakında 
Ötüpduru : Ötmek 
Pençire: Pencere 
Peşgir: Havlu 
Pıransa: Pırasa 
Potur : Pantolon 
Seyirtmek : Koşmak 
Sındı: Makas 
Sıtında : Sırtında, arkasında 
Senetlik: Banyo 
Sarot: Havuç 
Siplemek: Saplamak 
Sööle : Söylemek 
Soraala : Sorarlar 
Selbes : Serbest 
Sohralık: Sofralık 
Sorem : Sorayım 
Sıkış depiş: Sıkışık düzen 
Sırat Körprüsü : Sırat köprüsü 
Sıçan: Fare 
Savışmak : Sıvışmak, dikkat çekmeden ayrılmak 
Sıdırmak : Kırmak (Yumurta kırmak) 
Şavk : ışık 
Şeher : Sehir,Kent 
Târa: odun kesen alet 
Töbosun : Yemin olsun 
Teke : Keçinin erkeği 
Tığtebir : Beş parasız 
Tingildemek : Sallanmak 
Trampa : Takas 
Tebelleş : Her işe karışmak 
Tapa : Tıpa Tavık: Tavuk 

Ula : Yöresel kaba hitap sözü 
Ufecik : Küçücük 
Uskar babıç : Yeni ayakkabı 
Ünlemek : Seslenmek,Çağırmak 
Ülen : Ulan, kaba söz 
Vaa : Var 
Vayız : Din görevlisi, vaaz 
Yaygı: Minder 
Yoğusa : Yoksa 
Yemiş : İncir 
Yenibaza : Aydın’ın İlçesi(Yenipazar) 
Yazen : Yazmak, yazayım 
Yazmak : Sermek 
Yalım: Galiba 
Yavıklı : Nişanlı,Sevgili 
Yetee Gari : Yeter artık 
Yakmek : Yakmak(Kına yakmak) 
Yaveşden : Yavaşça(Usulca),Sessizce 
Yörük : Göçebe,Türkmen oymağı 
Yemem gaari : Artık yemem 
Yemiş Talası : İncir bahçesi 
Yaveş : Yavaş 
Yular : Hayvanların başına takılan ip 
Yümek : Yıkamak, (bısat yümek) 
Yünmek : Yıkanmak 
Zati: Zaten 
Zabın: Bitkin, halsiz 
Zâbit : Zaptiye, Asker 
Zornan : Zorla,Zorlayarak 
Zere : Gereğinde kullanılmak için saklanan tahıllar, zahire 
Züzek başı : Önemli işin arifesi 

KARADENİZ BÖLGESİ

doğdi:odun parçası
da:anlamı güçlendirmek için kullanılır
çupi:çubuk
ander:ölünün arkasından kalan
beyişağa:aşagıya dogru
aposkal:yapılması gereken iş
aclanmak:acıkmak
eyicene:iyicene
dolayluk:belden aşagıya sarılan peştamal
fafatara:kelebek
ebiri:öbürü
fufudi:sivilce
haloti:balgam
harçi:sırık
haşli:çok sıcak
hayin:çok
hutupis:yolmak koparmak
ikamak:yıkamak
ikilmak:yıkılmak
kambi:taze çay filizi
kaybana:istenmeyen bir şey
kevi:sağlam
kohlidi:sümüklü böcek
kumuşi:kestanenin kabuğu
kuyis:bağırmak çağırmak 
kutali:odun parçası
maraz:ruhi hastalık
muh:çivi
nayla:serender
muncur :dudak
muhlama:mısır unu muhallebisi
momoli:böcek 
paçi:küçük kız
pardi:erkek çakal 
roka:mısırın kabuklu hali
sığran:ısırgan otu
tami:çay bitkisi
sumarluk:geç kalan son çocuk 
tağra:ufak balta
yukisi gelmek:uykusu gelmek
yalağuz:yalnız
yaneeee:ne sandın?
vuuu:şaşırma ifadesi
pambuk:pamuk
pafuli:patlamış mısır
kastaniça:bir kabak çeşidi
pontul:pantolon 
ola:ulan
langona:kör yılan
kukari:ucu çatallı değnek..

Abrul: Nisan
Accuk: Azıcık
Ahaca: İşte burada
Alamuk: Yağmurdan sonra güneşin bulutların arasından tesirli bir şekilde vurması
Anlak: Meydan
Azuk: Yiyecek
Bacca: bahçaBahçe, fındık bahçesi
Bayak: Az önce, demin

Bece: Bu gece
Bezene: Bezelye
Bıldır: Geçen sene
Bibi: Büyük hala
Böğün: Bugün
Bulaşuk: İspiyoncu
Cıbıldak: Çıplak
Cıdık: Tuzak
Cıftır: gibiÇok hızlı bir şekilde
Cılga: İnce su yolu
Cımbış: Komik, şaka
Çakır Gözlü1) Renkli gözlü 2) Ela gözlü
Çileklik Çalı çileği. Yaprağından çorba yapılır
Çömen:Otluk
Çöten: Darı anbarı
Çömez:Ufak çocuk
Çükelik,Çükelük: Çökelek
Çürük Ayı: Temmuz ayı. Ağustos ve Temmuz çürüklük ayları olarak bilinir.
Da: Anlamı güçlendiren ek
Dadduk: Sevimli, tatlı
Değermen: Değirmen
Depebızdık: Takla
Düşün: Mola, ara
Ebeguşağa: Gökkuşağı
Elguvan: Mor renkli bir çiçek, ergüvan
Encamı: Topu topu
Ey: Bir seslenme edası
Ey vermek: Seslenmek, çağıran kişiye cevap vermek
Eyhe: Sana göre hava hoş
Eylenmek: Oyalanmak
Fene: Çok
Fer: Derman, hal, kuvvet
Fırfıkıç: Ağzına kadar dolu
Fırtana: Fırtına
Gaccuk: Kadar
Galemlik: Bacanın üstüne, kuşların yuva yaptığı bölüm, bir nevi baca kapağı
Gelçek: Merdiven
Guytak: Çukur, kuytu
Güman: Umut
Güni: Güney
Güzine: Bir tür soba
Ğeçi, Geçi: Pis kötü şey, kötü insan, domuz
Ha: Anlamda kesinliği artıran bir nevi önek
Haböle,Haşöle Haole: Böyle, şöyle, öyle
Haccak: Güzel
Haçan: 1) Madem 2) Ne zaman
Haçan ki: Ne zaman ki
Halik: Küçük taş
Halpıtmak: Yoğurt yemek
Happak: Sade yoğurt
Henki: Yaşlı, ihtiyar
Henkimek: İhtiyarlamak
Heysin: Hasan adının yöresel söylenişi
ImıkIlık: ne sıcak ne de soğuk
İçlik: Gömlek
İleki gün,Lekigün: Önceki gün
Katuk: Ayran
Kemçük: Biçimsiz, çukurca
Kiraz Ayı: Haziran ayı
Löç: Çok ıslak, suya doymuş
Lülemek: Bir şeyin ucunu yontmak
Mabeyin: Oda
Mandalin: Mandalina
Mundar: Pis
Mühkem: Sağlam
Nene: Nine, babaanne ve anneanne
Oslama: Boşuna
Oyrak: Çukur arazi
Öğürsemek,Örsemek: İneğin boğa istemesi
Paçka: Küçük ev, serentiye benzer yapı
Palak: Ayı yavrusu
Palan: İnce minder
Rafan gitmek: Çok hızlı ilerlemek
Sağrak: Yağ saklama kabı
Sahan: Bakır kap, tabak
imelek: Uyuşuk
Süflü: Pasaklı
Şavgu: Şevki adının yöresel söylenişi
Şişek: Genç erkek koyun
Ta: Daha
Tırmıt: Mantar
Tili: Yemek seçen
Tüğüm: Düğüm
Ula: Bir hayret ve sesleniş nidası
Uşak: Erkek evlat
Uy: bir hayret nidası
Üzüm Ayı: Ekim Ayı
Vire: Daima, devamlı
Yal: İnek yemeği
Yane: Ne sandın?
Yarmaça: Yarılmış odun
Yayuk1) Ayran 2): İçinde bu ayranın yapıldığı tahtadan ve uzunca eşya
Yesir: Ebelemece türü bir oyun

Güpül: Şişman
Hasarı: Büyük su kamalı
Kemçük: Eğri
Orakayı: Temmuz
Yal: Hayvan yiyeceği
Teğin: Sincap
Çağ: El yıkama yeri (lavabo), banyo yapma yeri (banyo)
Çerik: Tuzlanmış ve kurutulmuş et
Eze: Teyze
Çiğit: Meyve çekirdeği
Kırtlamak: Isırmak
badal=merdiven
heğri=aman sende
bakraç=küçük bakır tencere
çit=başörtüsü,yazma
düğü=bulgur
işkefe=kuru yufka
gadder=kadar
zere=zira
ağleşmek(eğleşmek)=durmak,duraklamak
vareş=varmak
dekmük=tekme
sorutmak= ayakta durmak= ayakta dikilmek
bıldır=geçen sene
heraf=serin
şordan ağrı=şu taraftan, şuradan
ecük=azıcık
seğirtmek=koşmak
çimmek=duş almak, yıkanmak
gücük ayı= kış ayı
arbul ayı= nisan ayı
ivez>üvez= sivrisinek
bayahtan= demin, az önce, şimdi
ellâğam=sanırım, anlaşılan, demek ki

İÇ ANADOLU BÖLGESİ

zarlanmak=üzülmek
fahıllanmak= yaramazlık yapmak, şımarmak
dunmak=suya dalmak, dibe çökmek
arheyin= umursamaz arkasını düşünmeyen kişi
ıngılıp= densizlik eden kişi
cüllemek=işemek
gunlamak=doğurmak
sasımak=kokmak
incümek=ekşimek
mehelsemek=önemsemek
tey daha= işte orada!
ellağam=allah bilir 
gursak gavurgası=anne yemeği
hanıya, yanıya= işte, yani gibi bir cümle başı ifadesi.
sohranmak= bir işi yapmamak için sorun çıkarmak mızmızlanmak.
çalmak=dövmek
almak=çalmak, [nerden aldın sorusunu sorarsanız hırsızlıkla itham ettiğiniz sanılabilir]
goğlenmek= havalanmak, uçmak
fırhamak= [özellikle mayalanmış hamur veya yoğurt için] taşmak
gövermek=çimlenmek, yeşillenmek
gobel= iri adam, pezevenk
it nallamak=boş işlerle uğraşmak
gor=mezar
dıydıhlanmak=boş yere söylenmek ayrıca sohranmak ile aynı anlamda kullanılır.
iliğançe=küçük leğen
herslenmek= kızmak azarlamak
kerme=tezeğin diğer bir adıdır.
gıgı=koyun,tavşan boku
partal=yalan

Abaam: Bir tür şaşırma ünlemi
Ağzına bağale bi: Söylediğine bak hele
Ağzını ayırmak: Tembellik etmek, iş görmemek
Alamaç: Ateş
Apsu: Pardon
Avgın: Ark, oluk
Bıldır: Geçen yıl

Biil: Bu yıl
Cacık cucuk konuşma: Boş boş konuşma, saçmalama
Carı: Çabuk, acele

Bük: Ağaçlık yerCilis: İyice, hepten

Çıdırgı: Ateş tutuşturmakta kullanılan kuru dal parçaları

Efenekli: Aşırı titiz

Çörtleğen: Binanın damından yağmur vb suyunun akmasını sağlayan madeni oluk
Enek: Meyve çekirdeği
Gidişmek: Kaşınmak
Ellik: Sahur
Filke: Musluk
Homukmak: Memnuniyetsizliğini yüz ifadeleriyle belli etmek
Pürçüklü: Havuç
Balak: Tavşan yavrusu

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ

men = ben 
biçağ = bıçak 
darağ = tarak
geliyem = geliyorum
gidiyem = gidiyorum 
gelecağ = gelecek
gehve = kahve 
ılan = yılan 
çılpağ = çıplak 
biliyem = biliyorum
bilmiyem = bilmiyorum
he = evet
yo = hayır 
yatti = uyudu 
eze =teyze
efe = dede,baba
bibi = hala 
dıngalafıs = tahtıravelli 
gemet =takat 
hortheşil =yorgun gijivilli =gürültü
küflankuf = salıncak 
gılbaş = kel 
püçülük = havuç 
makat = divan 
alça = erik 
alo = kara erik 
şıpik = terlik 
hoşaf = komposto 
pişik = kedi 
ğoppal =baston, asa 
çımmek =yüzmek 
apar =götür 
eyvan =balkon 
kutik,tula =köpek yavrusu 
bizav = inek 
kurrik =eşek 
çamuş =manda 
şoratan =yağmur oluğu 
asta = yavaş 
garişga =karınca 
gartol = patates
gıddan = büyük
guşğane = tencere 
mığ = çivi
sufat = yüz 
şor = tuzlu 
teşt = leğen 
tuman = kilot
zahar = belki 
bağtavar = talihli 
oki = mesela 
beçara = zavallı 
naçar = aciz 
zeher = zehir 
zıkkım = zakkum 
hara = nere 
aba = anne 
çırığ = yırtık 
nehre =yayık 
nağirci =çoban
lülehin = ibrik
gartmağ = kir 
dıringavaz= dengesiz
ğırde = küçük
cendek= vücut
gırran = kıran, hastalık 
zehırmar = yılanın zehri 
zehlem getmiş = nefret etmek
dığe= yaramaz çocuk
mozigini töküp= surat asmak
içim gıjgırıt= midem yanıyor (gastrit,reflü)
hırneyın şişe = nefes almada zorlan ciğerlerin şişsin
tırığe düşmüşem= ishal oldum
fırttığ= sümük
gıldever=yuvarlak
avtafa=ibrik su kabı
celikan=büyük su kabı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ 

Acar- acar (yeni)
Baci-bacı
Bibi- bibi (hala)
Bizav- buzağı
Bori-boru
Çakuç-çekiç
Dengiz-deniz
Donguz- domuz
Dışıman-düşman
Eze- teyze
Guleş-güreş
İsot- ıssı ot (biber)
Kantır- katır
Kırtık- kırıntı
Lepe- lapa
Nene-nene (nine)
Pembuk-pamuk
Pıçuk- küçük
Sobe-soba
Vare-var (gel)
Vardek-ördek

MARMARA BÖLGESİ

kızan: çocuk, genç manasında
talika: tamamen ahşaptan yapılma at arabası
pırkalamak: kurcalamak, dürtmek
safi : saf, arı
bikerette: bir işi tekseferde yapmak,
maacır: muhacir
aydamak : sürmek (araba-bisiklet)
aykırlamak: bir istikamete yönelmek, yöneltmek.
peçka: eryerde kuzine diye bilinen dökme demirden yapılmış soba – ocak – fırın nitelikleri taşıyan kendi zamanının teknoloji arikası.
kufa: kova
aretlik: ahiretlik
tevekel: saf,salak(sakil)
pate: misket
şam şiytanı: cin fikirli
spıtmak: fırlatmak,atmak,fıydırmak
çava: yabancı insan
raspiska: adı bilinmeyen herhangi bir nesneye verilen isim
muk: susmak,eylemsizlik
eyyyyyyy!: bir seslenme biçimi (tehditi ifade eder)
kadam: kardes
aga: abi
purnik: alkollü içecek
pangallık: çayir, çimen, meralik
mari , mara , mare: hitab sekli
gündöndü: ayçiçek
ampir: salak, sersem
şaşor: şaşkin, sakar
moka:öküz
kapçik ağızlı: agzinda bakla islanmayan, çat çat herseyi soyleyiveren
su singili: uzun boylu
langır langır: boş boş ve alık alık
kendiliksiz: akli basinda olmiyan
kotirik: çardak çatisi örnek : kotirikleri alçak olmus onun beyaa
tirildama: kafami şişirme
te / ti niyanda: işte orada
kaptır burdan: bu yoldan devam et
bızıklamak: kurcalamak, karıştırmak
akıttı pale: korktu lavuk manasında
gideymişin / geleymişin: gidicekmişsin/gelecekmişsin (trakya geniş zaman)
inge: yenge örn:fatme inge
ayda bakalım: sür, öndeki aracı takip et.
apolye: hoparlör örn:te bu apolyelerden kafam şişti
nabüsünüz: napıyosunuz
üşüüüüz biz: üşüyoruz biz
aayır be abacım : hayır ablacım
bıyyyy: şaşırma ünlemi
domtiz: domates
iç üzmiyelim birbirimizi at kulağına bağlayalım bu işi:pazarlık yaparken kullanılan deyim.
sefte: ilk
ilistre: kevgir
ilmon: limon
abu: hala
kaçım kaçım: telaşlı
fasle: fasulye
cili: misket
zımzık: misket
paysınmak: kendine pay ayırmak
ava: havva isminin yöresel telaffuzu
atçe: hatice
aade: haydi (hayde)

NOT: Küçücükte olsa sizlere yardımcı olabildiysek ne mutlu bizlere. Zaman ayırdığınız için teşekkür ederiz. Yazımız hakkında yorum yapmak isterseniz yayınlarız. www.beyinsi.com ailesi

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
821 0,457